Alles over de Verklaring Arbeidsrelatie (VAR)

Waarom en hoe een VAR aanvragen?
Als je zekerheid wil hebben over het karakter van je arbeidsrelatie kun je een VAR aanvragen. Met deze verklaring weten jij en je opdrachtgever of de Belastingdienst je als zelfstandig ondernemer beschouwt. Het hebben van een Verklaring ArbeidsRelatie (VAR) verschaft duidelijkheid vooraf over de betaling van belasting en premies. Je bent niet verplicht een verklaring aan te vragen. Wel kan je opdrachtgever er naar vragen. Je kunt een verklaring aanvragen voor een bepaald soort werkzaamheden, bijvoorbeeld grafische vormgeving, ontwerpen of theater maken. De looptijd van de VAR is maximaal één kalenderjaar. Vraag op tijd (vanaf september) een nieuwe aan voor het komende jaar.

De verklaring geeft jou en je opdrachtgever alleen zekerheid over de inhouding en afdracht van loonheffing en premies werknemersverzekeringen. Je kunt de verklaring aanvragen met het formulier Aanvraag Verklaring Arbeidsrelatie. Dit formulier kun je downloaden via www.belastingdienst.nl of bestellen bij de belastingtelefoon: 0800-0543. Je aanvraagformulier stuur je op naar: Belastingdienst, Postbus 9001, 7100 GB Winterswijk.
De aanvraag wordt aan de hand van de door jou ingevulde gegevens beoordeeld. Je ontvangt de verklaring binnen acht weken.

Wat staat er in de VAR, die u ontvangt na beoordeling van uw aanvraagformulier?
In de verklaring wordt zekerheid gegeven over de fiscale status van de inkomsten of werkzaamheden die voortvloeien uit je arbeidsrelatie. De uitkomst is afhankelijk van je persoonlijke situatie. De mogelijkheden zijn dat de inkomsten:
• behoren tot winst uit onderneming ( VAR-wuo)
• behoren tot resultaat uit overige werkzaamheden (VAR-ruow)
• behoren tot loon uit dienstbetrekking (VAR-loon)
• uit werkzaamheden zijn voor rekening en risico van jouw vennootschap (VAR-rvv).

Zelfstandigen, die achteraf (na een jaar wordt getoetst) toch niet zelfstandig blijken te zijn krijgen geen naheffing. Ze zullen wel problemen ondervinden met het aanvragen van een nieuwe VAR-winst uit onderneming. Die zal dan waarschijnlijk niet verlengd worden. Bovendien doen zelfstandigen met de ondertekening van de Verklaring voor de periode van één jaar afstand van de mogelijkheid om een uitkering aan te vragen. Bij werkeloosheid of arbeidsongeschiktheid vervalt ieder recht op een WW-uitkering of ziektewetuitkering. Er zijn immers ook geen premies afgedragen.

VAR – winst uit onderneming
Voor een VAR-wuo worden de volgende zaken (vragen uit het aanvraagformulier) beoordeeld en bekeken door de Belastingdienst.
- Hoeveel tijd steek je in je onderneming? En, wat is de omvang (in tijd en geld) van de werkzaamheden? Een fiscaal ondernemer steekt minimaal 1225 uur het bedrijf of beroep. En de ondernemer investeert in zijn bedrijf / beroep.

Hoeveel klanten heeft je onderneming? Een zelfstandige heeft meerdere klanten. Is dus niet afhankelijk van 1 klant.

Maak je winst, en hoeveel? Er moet enige redelijke verhouding zitten tussen het aantal gewerkte uren (minimaal 1225) en de winst ( =omzet minus beroepskosten). Haal je bijvoorbeeld een winst van €1000 in een jaar binnen en geef je aan 1225 uur te hebben gewerkt, dan kan de Belastingdienst oordelen dat je op z’n zachtst gezegd niet erg efficiënt hebt gewerkt en kan negatief oordelen over een VAR-wuo. Het is uiteraard de bedoeling dat je van je onderneming kunt ‘leven’. Bij de start van de onderneming worden aanloopverliezen uiteraard wel geaccepteerd.

Hoe maakt je onderneming zich bekend naar buiten? Een zelfstandig ondernemer maakt reclame voor de onderneming en presenteert zich naar derden toe als zelfstandig ondernemer.

Loopt je ondernemersrisico en hoe zelfstandig is je onderneming? Wanneer je facturen schrijft bestaat de kans dat ze niet betaald worden. Je onderneming is heel kwetsbaar als je als zelfstandige afhankelijk bent van een opdrachtgever. Dit bekent dat je minder dan 70 % van je gehele inkomsten van een opdrachtgever moet krijgen.

Word je doorbetaald tijdens vakantie of ziekte? Alleen werknemers komen in aanmerking voor doorbetaling door de werkgever bij ziekte en vakantie.

Als ondernemer moet je via de Aangifte Inkomstenbelasting belasting betalen over je inkomsten en verstuur je facturen voor je werkzaamheden. Je bent verplicht een administratie bij te houden en te bewaren, met daarin onder andere kopieën van de facturen die je verstuurt en ontvangt. Voor de Inkomstenbelasting maak je een winst- en verliesrekening op, waarbij je je beroepskosten kunt aftrekken van je omzet. Ook heb je recht op de ondernemersaftrek: zelfstandigenaftrek, startersaftrek, investeringsaftrek.

Kort samengevat
Er hoeven geen loonheffing en premies werknemersverzekeringen op je honorarium te worden ingehouden. Je bent niet verzekerd voor de werknemersverzekeringen en kunt dus geen aanspraak maken op bijvoorbeeld een WW- uitkering of een ziektewetuitkering. De opdrachtgever hoeft geen loonheffing en premies werknemersverzekeringen in te houden en af te dragen. Voorwaarde is dat de opdrachtgever beschikt over kopieën van je identiteitsbewijs en de VAR bij zijn administratie bewaart. De werkzaamheden op de verklaring moeten overeenkomen met de werkzaamheden die je voor de opdrachtgever verricht.

VAR - resultaat uit overige diensbetrekking
Als je inkomsten uit een arbeidsrelatie geen loon of winst zijn en de werkzaamheden waaruit de inkomsten uit voortvloeien ook niet voor rekening en risico van een vennootschap zijn, vallen zij onder resultaat uit overige werkzaamheden. Je opdrachtgever moet toetsen of er sprake is van een (fictieve) dienstbetrekking. In veel gevallen zal er geen sprake zijn van (fictieve) dienstbetrekking maar van een opdrachtovereenkomst. De opdrachtnemer voldoet (nog) niet aan de criteria van het fiscale ondernemerschap en haalt bijvoorbeeld de eis van minimaal 1225 uur niet of heeft niet tenminste drie opdrachtgevers. Wanneer je een podiumkunstenaar bent, met een VAR-ruow, moet je honorarium verloond worden volgens de Artiestenregeling. De opdrachtgever is dan verplicht loonheffing in te houden. De podiumkunstenaar komt in deze situatie, mits hij aan de voorwaarden voldoet, in aanmerking voor de WW-uitkering. Alleen door middel van het hebben van een VAR-wuo kunnen podiumkunstenaars gevrijwaard worden van deze loonheffing en inhouding premies werknemersverzekeringen, en als echte fiscale zelfstandigen optreden. Voor de Inkomstenbelasting kun je een winst- en verliesrekening maken en je beroepskosten aftrekken. Maar je hebt geen recht op de ondernemersaftrek, zoals de zelfstandigen- en startersaftrek. Overigens kun je er samen met je opdrachtgever ook voor kiezen dit 'resultaat' als loon te behandelen. Dit wordt 'opting-in' genoemd. Wil je van deze mogelijkheid gebruik maken dan moeten jij en je opdrachtgever dit gezamenlijk melden bij het belastingkantoor. Een groot nadeel van deze constructie is dat je voor de Inkomstenbelasting geen beroepskosten meer kan aftrekken.

VAR – voor rekening en risico van de vennootschap
Als in de verklaring staat dat de werkzaamheden worden verricht voor rekening en risico van je vennootschap, dan hebben jij en je opdrachtgever de zekerheid dat de opdrachtgever geen loonheffing en premies werknemersverzekeringen hoeven in te houden en af te dragen.

VAR – loon uit dienstbetrekking
Bij een dienstbetrekking sta je in een gezagsverhouding tot je werkgever. De werkgever is bevoegd je instructies over het werk te geven. De werkgever is verplicht je loon te betalen, tijdens vakantie en ziekte. Je bent in principe verplicht het werk persoonlijk uit te voeren. In deze situatie moet je werkgever loonheffing en premies werknemersverzekeringen inhouden en afdragen.

Geldigheid van de VAR
Een VAR is maar voor maximaal één jaar geldig. De geldigheidstermijn gaat in aan het begin van het kalenderjaar. Als je pas gestart bent met je werkzaamheden, kan de Belastingdienst de verklaring vanaf het begin van de werkzaamheden tot het einde van het kalenderjaar laten gelden. Wanneer de geldigheidstermijn verloopt, kun je een nieuwe verklaring aanvragen. Een nieuwe verklaring voor het volgend jaar kun je aanvragen vanaf 1 september van het lopende jaar. De verklaring blijft nog maximaal één jaar gelden voorzover de opdrachten met dezelfde opdrachtgever zijn overeengekomen vóór 1 november en doorlopen na 1 januari. De VAR is geldig wanneer je de VAR aan je opdrachtgever toont en een kopie afgeeft. Er wordt niet teruggekomen op een VAR-wuo, behalve in geval van misbruik.

AUTOMATISCH een VAR ontvangen
In sommige gevallen hoef je voor het volgende kalenderjaar niet zelf een VAR aan te vragen.
Je krijgt automatisch een VAR als je voldoet aan de volgende voorwaarden:
* Je hebt de afgelopen drie jaar een VAR aangevraagd
* Je hebt telkens een VAR voor dezelfde soort werk aangevraagd
* Je hebt het werk onder vergelijkbare omstandigheden uitgevoerd
* Je hebt telkens eenzelfde VAR van de Belastingdienst ontvangen

De VAR voor het volgende kalenderjaar krijg je uiterlijk half september van het lopende jaar. Krijg je de VAR niet, dan voldoe je niet (meer) aan de voorwaarden. Je vraagt dan zelf een VAR aan.
Wanneer je automatisch een VAR hebt ontvangen van de Belastingdienst, maar uw werkzaamheden of de omstandigheden waaronder u werkt, zijn veranderd? Vraag dan zelf een nieuwe VAR aan.

Vragen? Kijk hier voor de meestgestelde vragen over de VAR