Èn wat hem ook niet gevraagd werd...

John de Mol was woensdagavond 25 januari te gast bij Pauw & Witteman.
Hij kreeg uitgebreid gelegenheid om over The Voice of Holland (TVOH) te praten. Maar waar het ging om de beloning van de prestaties van de deelnemers, kwam hij erg makkelijk weg met een paar obligate opmerkingen over het platencontract.
Daar ging het dus niet om.
Daarom zet bestuurder Caspar de Kiefte toch maar even de feiten op een rijtje.





1. Het probleem is vooral ‘deelnemerscontract’ en minder het ‘platencontract’
2. Talpa c.s. stelt dat het programma in Nederland niet uit de kosten kwam
3. Het zijn toch volwassenen die allemaal weten wat ze doen. Zij tekenen toch zelf het contract
4. Dit zijn gebruikelijke contracten in de branche
5. Talpa c.s. investeert in deelnemers / deelnemers moeten ook investeren in eigen carrière
6. Voorbeelden van exploitaties buiten het televisieprogramma om (TVOH eerste editie)

Bekijk de uitzending:


1. Probleem is vooral ‘deelnemerscontract’ en minder het ‘platencontract’
Er moet onderscheid gemaakt worden tussen de twee contracten die de deelnemers tekenen: het platencontract en het deelnemerscontract.
John werd gevraagd naar de uitwerking van het platencontract, inclusief optredens promotionele activiteiten e.d. (het zgn. 360-gradencontract). Over het platencontract kun je wel zeggen dat beide partijen weliswaar ‘samen in een onderneming zitten’ maar dat de deelnemer geen enkele zeggenschap heeft over b.v. nut en noodzaak van de wel/niet te maken kosten. Verder worden de onkosten van 8Ball afgetrokken vóór de verdeling van de opbrengsten, en komen de kosten van de artiest geheel voor eigen rekening.

FNV KIEM heeft vanaf het begin met name bezwaar gemaakt tegen de gevolgen van de deelnemersovereenkomst, want de effecten daarvan zijn een heel stuk onrechtvaardiger.

Ons eerste bezwaar tegen het deelnemerscontract was m.n. het probleem om na het programma een platencontract af te sluiten met een andere maatschappij  dan 8Ball Music (óók John de Mol), omdat de deelnemer nooit exclusiviteit kon garanderen. Daarvoor was dan een deal noodzakelijk tussen die maatschappij en Talpa. Die verplichting stoot partijen af, je blijft onnodig afhankelijk van de wil van Talpa daaraan mee te werken (en tegen welke tegen prestatie) en kan dus verdere voortgang en ontwikkeling van de carrière van een talent danig dwarsbomen.
Lopende het seizoen bleek de commerciële exploitatie van de deelnemers en hun prestaties groteske vormen aan te nemen, terwijl de deelnemers hiervoor geen cent ontvingen.

2. Talpa c.s. stelt dat het programma in Nederland niet uit de kosten kwam
Onverifieerbaar, want Talpa geeft op geen enkele wijze inzicht in de boeken. Daarnaast: Een rasondernemer als De Mol weet dondersgoed dat de kost voor baat uitgaat. Bij P&W gaf hij ook onomwonden toe: de programma’s die op de Nederlandse televisie zijn, staan daar feitelijk ‘in de etalage’ voor de buitenlandse verkoop.
En: hebben ze bij TVOH-2 de bepalingen aangepast toen het (ook commerciële) succes inmiddels duidelijk was…? Nee, natuurlijk niet!
Hoe dan ook: het behoort niet te kunnen dat de investering in een televisie-format mede worden gefinancierd uit het exploiteren van prestaties van anderen. Althans als dat al gebeurt, dan behoort dat niet te kunnen zónder uitdrukkelijke toestemming, en zonder dat die anderen meedelen in de miljoenenwinst die later gemaakt wordt met de verkoop van dat format…

3. Het zijn toch volwassenen die allemaal weten wat ze doen. Zij tekenen toch zelf het contract.
Ja, in het contract staat de volledige overdracht van alle rechten (eeuwigdurend, wereldwijd, en voor alle denkbare exploitatievormen), het moeten meewerken aan ….  MAAR wisten zij op het moment van tekenen wat Talpa van plan was te gaan doen? Is er openheid van zaken gegeven over de commerciële plannen? Nog niet eerder hebben wij gezien dat van die overdracht op zoveel manieren werd geëxploiteerd. En m.n. op zoveel manieren die niet direct met het programma te maken hebben. De overdracht en het gebruik daarvan staat, zeer veel verder dan ooit, buiten hetgeen nodig is het programma te verkopen en leveren aan een omroep (een keer uitzending, een of twee herhalingen, en nog wat op internet: ‘uitzending gemist’ e.d.).

VERDER:
In Nederland kennen we zoiets als ‘contractsvrijheid’, dat is gebaseerd op en gaat uit van de gelijkwaardigheid tussen contractpartijen.
In de muziek- en media-industrie is van gelijkheid geen sprake en is de ‘contractsvrijheid’ verworden tot ‘tekenen bij het kruisje’. De ongelijkheid van de partijen maakt dat de deelnemer niet in staat is een wezenlijke verandering in het contract aan te brengen. Het is meedoen onder de eenzijdig opgelegde voorwaarden, of niet tekenen en dan ook niet meedoen.

4. "Dit zijn gebruikelijke contracten in de branche"
Dat zegt elke branche die zijn eigen misstanden wil rechtvaardigen..
Uit wetenschappelijk onderzoek in 2004:
Mede ten gevolge van de toenemende mediaconcentratie verkeren de auteurs en uitvoerend kunstenaars in een structureel zwakkere onderhandelingspositie. Deze leidt in de praktijk gemakkelijk tot eenzijdige  standaard-exploitatiecontracten waarin met hun belangen onvoldoende rekening gehouden wordt.
In het geval van John de Mol mogen we uitgaan van mediaconcentratie (Talpa, SBS (met Sanoma), 8Ball Music, Radio 538, etc).

Oorzaak
- Volstrekt ongelijke machtspositie (Veel aanbod. Veel passievolle mensen die graag iets/een publiek willen bereiken. En macht-, geld- en mediaconcentratie die toegangspoort is tot publiek)
Gevolg
- een-op-een vertaling van ongelijke verhouding - op moment van tekenen contract - naar een volstrekt ongelijke verdeling van de inkomsten (0% vs 100%).

Daarom komt er binnenkort ook een wetsvoorstel (‘Auteurscontractenrecht’) waarbij het de bedoeling is om de positie van de makers te verbeteren.

Dit is ook heel hard nodig!!
En het wetsvoorstel moet ook echt stevig zijn, anders verandert er helemaal niets!

5. Talpa c.s. investeert in deelnemers / deelnemers investeren in eigen carrière
We moeten onderscheiden: 1) het TV-format en 2) de prestaties van den deelnemers

Er bestaat een groot verschil tussen:
 alles dat te maken heeft met TV-format. De kosten/investeringen van Talpa c.s. in het t.v.-format is onderdeel van zijn bedrijfsstrategie/-risico. En de opbrengsten (verkoop aan buitenland) logischerwijs ook.
 alles dat te maken heeft met prestaties van de deelnemers, die (vooral ook buiten het tv-format om)worden geëxploiteerd op een manier die we in Nederland nog niet eerder hebben gezien.

SMS-stemmen (€ 0,80 per sms. Mensen stemmen op een avond niet zelden 10x op hun favoriet -> € 8,=), Div. downloads van liedjes, of downloads via Nokia download, verzamel CD’s, TVOH-magazine etc, 7 uitverkochte Heineken Music Hall concerten (kaartje kost € 65 er gaan afhankelijk van de opstelling ongeveer 5.000 mensen in: € 2.275.000,=), deelnemers die Vodafone en Samsung producten promoten

• de prestaties en de talenten van de deelnemers zijn ook een belangrijk onderdeel van het succes van het programma
• (belangrijker) er vindt grootscheepse exploitatie plaats van de prestaties van de deelnemers (soms in direct verband tot het programma, maar vaak ook geheel los daarvan):

Deelnemers ontvangen financieel gezien niets voor het leveren van een prestatie (zingen, performen, sms-inkomsten (kijkers sms-en omdat zij willen dat een bepaalde artiest doorgaat vanwege de prestatie van deze artiest), het reclame maken voor een merk) die op geld waardeerbaar is en waarvoor iemand normaal gesproken een behoorlijk bedrag terug ontvangt.

Talpa c.s. investeert: (hair)styling, presentatietraining, coaching, etc. Is waar maar is vooral gericht op en (voor de duur van) de aantrekkelijkheid van de shows en de verhaallijnen in het format (zichtbaar maken van de ontwikkeling van de artiest). Is dus nauwelijks te beschouwen als “tegenprestatie” aan de deelnemers.

Ja, beiden investeren. Vraag is: wie krijgt de opbrengsten…?
In de periode van investering door de deelnemers (en anderen) blijkt met ‘de vruchten van hun werk’ forse winst gemaakt te worden. Het is zéér onrechtvaardig dat de deelnemers, die net als iedereen mee investeren, de enige blijken te zijn die van die opbrengsten financieel niet meeprofiteren.


6. Voorbeelden van exploitaties buiten het televisieprogramma om (eerste editie)
2010

• optredens, en extra ingeboekte optredens (exploitatie van deelnemers buiten t.v.-programma om)
• vele nummers in top 100 (Ben Saunders 3x nummer 1; het betreft exploitaties buiten t.v.-programma om van liedjes die in de liveshows zijn gezongen)

2011

• veel legale downloads (Met name het genoemde If You Don’t Know Me By Now (goud) valt volledig onder deelnemerscontract, Ben Saunders ontvangt daar niets van. De andere single nummer uit de finale (Kill for a Broken Heart) valt onder platencontract: 50%-50% na aftrek van alle kosten)
• dubbel CD
• Heineken Music Hall / Kosten kaarten HMH € 65,=