/ Kiem Nieuws

RSS

Blog: Nominaal of reëel? De keuze aan sociale partners

maandag 24 september 2012 / Redactie / geen reacties

Sociale partners hebben de keuze om voor een nieuw pensioensysteem te kiezen. Er zijn twee smaken: Het huidige zogenaamde nominale (zekerheids)systeem en het nieuwe reële (indexatie)systeem. Op hoofdlijnen, dus los van een heleboel details, komt het op het volgende neer:

Nominale (zekerheids)systeem
Bij nominaal gaat men uit van een pensioentoezegging met een ondergrens. Deze ondergrens is het bedrag dat men minimaal kan verwachten zonder rekening te houden met de indexatieambitie (dat blijft overigens wel de ambitie van deze fondsen). Met andere woorden, er is een harde ondergrens (een zekerheid die slechts in het uiterste geval, indien niet anders gekort mag worden) en een ambitie om de pensioenen te laten stijgen (indexatie) als de financiële positie van het pensioenfonds (dekkingsgraad) het toelaat.

Reëel contract
Reëel ofwel indexatie contract gaat uit van een pensioen dat jaarlijks meegroeit met de inflatie maar waarbij het instrument van korten, indien er op basis van de dekkingsgraad te weinig geld in kas zit, ook jaarlijks kan worden ingezet. Uitkomst is ongewis maar de verwachtingen(?) zijn dat dit uiteindelijk meer pensioen kan opleveren. Eigenlijk wordt in dit systeem de strikte scheiding tussen nominaal en ambitie losgelaten. Het nominale pensioen wordt dan minder zeker, en de indexatie wordt theoretisch waarschijnlijker.
 
Verschil
Het essentiële verschil in beide systemen zit in de mate waarin risico wordt genomen, met name bij slechte financiële omstandigheden. In het nominale systeem ligt er een harde grens waaronder men in principe niet mag komen (dekkingsgraad van 105%). Op het moment dat een pensioenfonds richting de deze dekkingsgraad dreigt te gaan zal zij minder risicovol gaan beleggen waardoor de kans op verder dalen lager kleiner wordt. De keerzijde is echter dat de kans op een goed rendement lager wordt en mogelijk dat het fonds minder snel uit onderdekking komt. In het reële systeem wordt deze harde (nominale) grens losgelaten om het nadeel van het beleggingsrendement verlies tegen te gaan. Dat betekent op basis van ervaringen uit het verleden dat de opbrengsten hoger worden waardoor de kans op korten kleiner worden. 
 
Bij het huidige nominale systeem krijgen fondsen in principe 3 jaar de tijd om uit onderdekking te komen. Als dat niet binnen die tijd gebeurt bijvoorbeeld door hogere rendementen op beleggingen, hogere premies, versoberen van de regeling, bijstortingen door werkgevers, dan zullen fondsen uiteindelijk moeten korten (verminderen van de pensioenrechten). Omdat relatief lang is gewacht met het nemen van deze maatregel kan het voorkomen dat er dan opeens heel veel gekort moet worden (zoals dat nu het geval blijkt te zijn).

In het reële systeem gaat men uit van een pensioen dat meestijgt met de (loon)inflatie. Dat pensioen wordt ieder jaar geïndexeerd. Echter als er sprake is van een te lage dekkingsgraad (< 100%) dan wordt er ook direct gekort. Het systeem van korten wordt daarmee geen ultimum remedium maar een regulier sturingsmechanisme. Deze korting mag over een langere periode worden uitgesmeerd (max. 10 jaar) waardoor deze op jaarbasis lager uitvalt. Nu er in dit systeem geen harde grens meer is zal men ook anders gaan beleggen, iets minder terughoudend voor wat betreft het risicoprofiel maar daar staan wel mogelijke hogere rendementen tegenover.

De grote vraag blijft, wilt u een nominale grens in het systeem blijven houden, hetgeen betekent dat in slechte financiële omstandigheden er minder risico’s genomen gaan worden of wilt u een systeem waarin deze grens wordt losgelaten waardoor pensioenfondsen even grote risico’s kunnen blijven nemen (ook in slechte financiële omstandigheden) met als uiteindelijke uitkomst een mogelijk hoger rendement. Dit is geen garantie, het rendement kan ook beduidend lager zijn!

Aan u als deelnemer de keuze, bij welk systeem voelt u zich het meest comfortabel ? Kans op hoger rendement zonder ondergrens of in slechte financiële tijden onder een bepaalde grens risico terugnemen.

Pepijn ten Kate
Bestuurder FNV KIEM
 
PS. Voor de volledigheid: beide systemen gaan uit van onderlinge solidariteit tussen jong en oud, Samen blijft altijd veiliger en voordeliger dan allemaal individueel zelf je pensioen sparen en verzekeren.

Print deze pagina

/ Kiem Thema's

  • AOW en pensioenen

    vrijdag 20 november 2015

    Nederland heeft een goed pensioenstelsel, maar zoals overal zijn er altijd verbeteringen mogelijk. Zo is er bijvoorbeeld een groep werkenden die nu geen of onvoldoende pensioen opbouwt. De FNV vindt dat iedereen, jong en oud, gewoon een goed pensioen verdient. Lees verder

/ Kiem Reacties

 
  ____     _    _    _____      ______    ______     ___    
 |  _ \\  | || | || |  __ \\   /_   _//  /_____//   / _ \\  
 | |_| || | || | || | |  \ ||   -| ||-   `____ `   / //\ \\ 
 | .  //  | \\_/ || | |__/ ||   _| ||_   /___//   |  ___  ||
 |_|\_\\   \____//  |_____//   /_____//  `__ `    |_||  |_||
 `-` --`    `---`    -----`    `-----`   /_//     `-`   `-` 
                                         `-`