Intellectueel eigendom en auteursrecht

Het begrip intellectueel eigendom wordt steeds vaker gebruikt, net als dat in de volksmond al snel wordt geroepen dat er plagiaat wordt gepleegd als één van deze rechten geschonden worden. Onder intellectueel eigendom vallen verschillende deelgebieden, waaronder:
1. Auteursrecht
2. De naburige rechten
3. Merkenrecht
4. Tekeningen en Modellenrecht
5. Handelsnaam
6. Databankrecht

Auteursrecht
Auteursrecht ontstaat automatisch door de 'creatieve daad' en is van kracht tot 70 jaar na het overlijden van de maker. Er is geen formele eis, zoals registratie, depot, aanvraag of zelfs het plaatsen van een copyright-teken nodig om aanspraak te kunnen maken op de bescherming. In het bijzonder geldt dat een werk niet af hoeft te zijn voor het beschermd is: elke kladversie is ook al beschermd, zolang er dus maar de creatieve hand van de maker in te herkennen is.

Het auteursrecht regelt de bescherming van artistieke en wetenschappelijke scheppingen en behoort tot het intellectueel (geestelijke) eigendom. Auteursrecht is het exclusieve recht van de maker van het werk om dit openbaar te maken en te verveelvoudigen. Hieronder valt onder andere het recht om kopieën en reproducties van het werk te maken, te verkopen of om van dit werk afgeleide producten te maken en het werk publiekelijk tentoon te stellen. Volgens het Nederlandse auteursrecht kan de maker het auteursrecht ook overdragen aan een ander, bijvoorbeeld door het te verkopen. Dit vervallen van de rechten van de maker van het werk op dat ene exemplaar heet uitputting van het auteursrecht.

Uitputting geldt alleen voor het ene exemplaar dat aan die persoon verkocht is. Een kopie of een gewijzigde versie mag niet zomer worden doorverkocht of tentoongesteld. De maker kan wel een licentieovereenkomst sluiten met iemand die te kennen geeft het werk openbaar te willen maken of te willen verveelvoudigen. Als het niet verkocht is erven bij het overlijden van de auteur diens nabestaanden het auteursrecht. Tot het intellectueel eigendom worden ook gerekend octrooien, tekening- en modelrechten, kwekersrechten en merken en handelsnamen. Soms wordt wel de term 'industrieel eigendom' gebruikt voor deze rechten, ter onderscheid van het intellectueel eigendom waartoe auteursrecht en naburige rechten dan gerekend worden.

Vragen over auteursrecht? Kijk hier voor de veelgestelde vragen over auteursrecht.