/ Kiem Nieuws

RSS

Blog: Visitatiecommissie Nederlandse Orkesten

maandag 04 april 2011 / Redactie / geen reacties

In het afgelopen jaar heeft een visitatiecommissie, ingesteld door OCW, alle orkesten (met uitzondering van het MCO) bezocht om een oordeel te geven over de artistieke en bedrijfsmatige kwaliteit van de Nederlandse orkesten. Met betrekking tot de artistieke kwaliteit volgt de visitatiecommissie de commissie muziek van de Raad voor Cultuur die eerder al vaststelde dat er in Nederland geen slechte symfonieorkesten meer zijn. De visitatiecommissie is het daarmee eens en zegt: Alle orkesten spelen (ruim) boven een zeker kwaliteitsminimum.

Krappe budgetten
Waar het gaat om de bedrijfsvoering van orkesten schetst de commissie eerst een beeld van een onderbemenste en onder bestafte organisatie. Gelet op de taken die orkesten er bij krijgen, ondermeer waar het gaat om het ondernemender en maatschappelijk relevanter functioneren, kan gerust worden gesteld dat de staf uitbreiding behoeft. Nadeel is, en dat wordt niet door de commissie genoemd, dat dit uit de toenemende krappe budgetten moet worden betaald. Soms wordt zelfs op de musici formatie bespaard om toch te kunnen voldoen aan de doelstellingen die mede door het overheidsbeleid worden ingegeven.

De visitatiecommissie heeft kennelijk niet met de musici of haar vertegenwoordigers gesproken gelet op de opmerkingen die gemaakt worden over de arbeidsvoorwaarden. Wederom wordt de onderbezetting van de uren genoemd terwijl iedereen al weet dat de niet ingevulde uren macro zeer binnen de perken blijven. Ook heeft dit deels een oorzaak die te wijten is aan de wijze van produceren. Dat wordt dan weer wel door de commissie genoemd maar men legt niet de juiste causale verbanden.

Inzetbaarheid
Dat er met betrekking tot de inzetbaarheid meer kan, wordt door vooral de vakbonden al opgepakt die tot twee keer toe vergaande voorstellen voor een meer efficiëntere inzetbaarheid aan werkgevers hebben aangeboden. Werkgevers echter wensen een ongebreidelde 24/7 flexibiliteit die ten koste gaat van mensen en die valt bij de beste wil niet te leveren nu ook de formaties al danig zijn uitgeknepen. Bij toename van de economische druk op de orkestorganisaties wordt dat voor werknemers een riskante zo niet gevaarlijke situatie. Arbeidsongeschiktheid ligt op de loer.

Flexibel
Daarbij komt dat Nederlandse musici al heel flexibel zijn. Het moet wel erg zwaar zijn willen ze een concert of een repetitie afzeggen met de cao in de hand. Dat komt hoogst zelden voor. Bovendien biedt de cao daarvoor al een regeling die orkesten in staat stelt flexibel in te spelen op de vragen vanuit de markt. Maar wel binnen redelijke en ook nog lokaal / ad hoc te bepalen grenzen. De commissie slaat dan ook de plank volkomen mis als ze stelt dat "vaak nog te veel nadruk gelegd wordt door management en musici op de naleving van de arbeidsvoorwaarden". De commissie koppelt dit aan het verbeteren van de effectiviteit. Die is al hoog dus. Oude voorbeelden en soms ronduit vooroordelen van de invulling van "nevenbetrekkingen" door musici worden door de commissie weer eens uit de kast gehaald en opgepoetst. Het "schnabbelen" is kennelijk norm, zij het verhuld want het is belangrijk om ruimte te geven aan muzikale ambities.

Niets is echter minder waar. Het is maar een minderheid die zich laten we het positief formuleren "een meervoudige beroepspraktijk" kan veroorloven, kortom er twee of meer banen op na te houden. Hoewel in de VS is dat geen uitzondering en daar ligt dan weer wel een koppeling met de lage inkomens van orkestmusici in Nederland die terecht door de commissie worden genoemd. Een orkestmusicus verdient ongeveer 30% minder dan een docent aan een conservatorium. Gelukkig ziet de commissie wel hoe belangrijk de musici zijn voor de instandhouding van de fijnmazige muzikale infrastructuur waar Nederland zo om wordt geroemd in de wereld en waar we met zijn allen zoveel plezier en ontspanning aan beleven. Helaas hebben we een kabinet dat daar in eendrachtige samenwerking met de lagere overheden flink het mes in gaat zetten. Minder voorzieningen en de betaalbaarheid wordt minder o.a. door de btw verhoging op kaartjes met 13 procent.

Vergelijking met Amerikaanse orkesten
De visitatiecommissie houdt de politiek een spiegel voor waar zij de budgetten van de Nederlandse Orkesten vergelijkt met die van de Amerikaanse orkesten. De federale overheid in de VS keert jaarlijks nog 55 miljoen dollar aan orkesten uit. Vergelijk de Nederlandse orkestensector ontvangt 65 miljoen euro. Maar het gemiddeld budget van een Nederlands orkest ligt tussen de 13 en 6 miljoen Euro terwijl een Amerikaans orkest werkt met een budget van tussen de 25 en 45 miljoen dollar. Daar zit veel geld bij van rendement op eerder bijeengebracht vermogen o.a. uit legaten en sponsoring. De visitatiecommissie ziet niet dat er in de crisis al een paar Amerikaanse orkesten zijn gesneuveld en er nog meer zullen volgen en dat er ondertussen in Detroit door het orkest aldaar al 24 weken wordt gestaakt omdat de salarissen van de musici met 20% worden gekort en de rest van het seizoen maar alvast is gecancelled.

Maatschappelijk kapitaal
Terecht zegt de commissie dat van sponsoring en mecenaat in de huidige Nederlandse verhoudingen geen gouden bergen moeten worden verwacht. De geefwet van het kabinet zou wel eens een "vergeef me" wet kunnen worden die als een excuus gaat gelden om veel wat kwetsbaar is en onvervangbaar is te kunnen opheffen. Publieksbereik moet het dan gaan legitimeren. Het begrip "kapitaalvernietiging" is hierbij echter meer aan de orde. Maatschappelijk kapitaal dat door vele generaties belastingbetalers bijeen is gebracht en nu zogenaamd gelegitimeerd door diezelfde belastingbetalers door een rechts populistisch kabinet met een daverende klap wordt vernietigd.

Lees hier de aanbiedingsbrief aan de Staatsecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, Halbe Zijlstra.

Martin Kothman
Bestuurder Kunsten

Print deze pagina

/ Kiem Thema's

  • Modernisering cao Nederlandse orkesten

    dinsdag 02 februari 2010

    FNV KIEM, de Ntb en Werkgeversorganisatie CNO van de Nederlandse symfonieorkesten zijn bereid om gezamenlijk hun verantwoordelijkheid te nemen voor een toekomstbestendig en vitaal orkestenbestel. Onze visie op de arbeidsverhoudingen in de sector staan beschreven in de nota We gaan het verdienen, we zijn het waard!!'. Aanleiding is de uitdaging waarvo… Lees verder

/ Kiem Reacties

 
 ______    __   __    ______    ______    _____      ___    
|      \\  \ \\/ //  /_____//  /_   _//  |__  //    / _ \\  
|  --  //   \ ` //   `____ `    -| ||-     / //    | / \ || 
|  --  \\    | ||    /___//     _| ||_    / //__   | \_/ || 
|______//    |_||    `__ `     /_____//  /_____||   \___//  
`------`     `-`'    /_//      `-----`   `-----`    `---`   
                     `-`