/ Kiem Nieuws

RSS

Column: ‘Uurloon’ door Renée van Marissing

maandag 31 maart 2014 / Redactie / geen reacties

Tientallen flessen wijn, tientallen bossen bloemen, boeken, cd's, V&D-cadeaukaart, VVV-bonnen, irischeque, overnachting in het Lloydhotel, consumptiebonnen, maaltijden, honderden zoenen, honderden handdrukken, een chocoladeletter, een beeldje van Delfts-blauw aardewerk, dat is zo grof geschat mijn oogst aan niet geldelijke loon van de afgelopen jaren.

Uurloon, en dan heb ik het wèl over geld, is zelden uurloon. Als ik lesgeef, of een workshop leid, krijg ik op zich een prima bedrag per uur, maar ik krijg alleen de uren betaald dat ik daadwerkelijk aan het lesgeven ben, niet die van het voorbereiden van mijn lessen, het lezen van teksten van studenten en het per mail reageren op hun teksten, mijn reistijd... Daarnaast ben ik als zzp’er zelf verantwoordelijk voor het betalen van verzekeringen, mijn pensioenopbouw, de huur van mijn werkplek. En als ik ziek ben moet ik zelf het financiële gat opvangen.

Bij minder tijdgebonden opdrachten, zoals het schrijven van een theatertekst, is het vrijwel niet te doen om uit te rekenen hoeveel uur je met een opdracht bezig bent. Hoeveel uur besteed ik aan het nadenken? Heb ik nou tijdens het boodschappen doen na lopen denken wat dat ene personage behelst zo te handelen, en die oplossing die ik bedacht heb voor de spanningsboog, hoelang heb ik daar nou uiteindelijk over nagedacht?

Soms put ik uit oude ideeën, fragmenten tekst die ik jaren geleden heb geschreven, boeken, films, voorstellingen of schilderijen die ik ooit heb gelezen of gezien, moet ik dat met terugwerkende kracht meerekenen?

Wanneer ik naar het aantal uren kijk dat ik werkelijk bezig ben, kan ik mijn uurloon meer dan halveren.

Waarom is het zo lastig voor kunstenaars om hun werk om te zetten in een degelijke financiële vergoeding? Waarom is het zo'n opgave voor sommige opdrachtgevers te voldoen aan een op zijn minst redelijk uurtarief voor kunstenaars?

Ik ben bang dat in de achterlijke term 'linkse hobby' misschien meer waarheid schuilt dan we zouden willen. En dan niet in het woord 'links', het gaat me om het woord 'hobby'. Waarom wordt een kunstenaar zo vaak gezien als een hobbyist?

Dat komt denk ik omdat het beroep kunstenaar één van de weinige beroepen is dat zo grootschalig ook als hobby wordt beoefend. Talloze schrijf-, fotografie- of beeldhouwcursussen, schilder workshops, muziekscholen en ga zo maar door. Blijkbaar lijkt het zonde van het geld iets dat zoveel mensen voor de lol doen naar behoren financieel te waarderen. Hoe vaak ik iemand uit heb moeten leggen dat ik natuurlijk iets wil maken, maar niet omdat ik er een kick van krijg dat er zeventien mensen kijken naar wat ik gefröbeld heb, ik wil iets maken omdat dat is wat ik doe, als beroep, professioneel. En daarom wil ik er ook voor betaald krijgen. Nee, ik heb geen 'echte' baan erbij.

In ons beroep staat het product altijd voorop. Dat is natuurlijk niet uniek, dat is vrijwel altijd zo met producten en diensten, maar de meeste producten worden verkocht om geld te verdienen, zo niet in de kunsten.

Wat doen wij om een zo goed mogelijk product te presenteren? Onze stinkende best, we zetten ons talent, onze kennis en ons vakmanschap in. We klokken niet in of uit, 12 uur durende werkdagen zijn geen uitzonderingen

Als blijkt dat er nog iets ontbreekt aan de voorstelling die je maakt, zeg je als acteur of regisseur niet: 'Sorry jongens, 't is zes uur, ik ga naar huis.' Nee, je werkt net zolang door tot je tevreden bent over je product. En waarom? Omdat we de leukste baan ter wereld hebben.

Hand in eigen boezem: ik betrap mezelf zo nu en dan op de gedachten als “ach, ik vind het toch leuk” of “nou ja, dan doe ik het voor niets, maar het is wel goed voor mijn netwerk”, getuige de opsomming van wonderlijke betalingen waar ik deze tekst mee begon.

Eerlijk gezegd zou ik het heerlijk vinden als ik niet met al dat financiële gedoe bezig zou hoeven zijn. Ik schrijf iets voor jou, en dan krijg ik van jou die tekening die ik zo mooi vind. Lang leve de wereld van de ruilhandel. Maar kleine kans dat ik mijn zorgverzekeraar over kan halen mij een maand premie kwijt te schelden in ruil voor mijn laatste roman. Feit is dat ik met die flessen wijn en consumptiebonnen  hoogstens mijn dorst kan lessen, maar er niet mijn huur mee kan betalen.

Dus moeten we blijven pleiten voor en samen werken voor een beter uurloon, zodat ons product, onze kunst meer oplevert dan applaus.

Renée van Marissing is schrijver van romans, theater en muziektheater. Ze sprak deze column uit tijdens FYI#1, een informatiemiddag over uurtarieven voor zzp’ers van FNV KIEM in Pakhuis de Zwijger in Amsterdam.

Print deze pagina

/ Kiem Reacties

 
__    __     ___     __   __     ___      _  __    ______  
\ \\ / //   / _ \\   \ \\/ //   / _ \\   | |/ //  /_   _// 
 \ \/ //   / //\ \\   \   //   / //\ \\  | ' //    -| ||-  
  \  //   |  ___  ||  / . \\  |  ___  || | . \\    _| ||_  
   \//    |_||  |_|| /_//\_\\ |_||  |_|| |_|\_\\  /_____// 
    `     `-`   `-`  `-`  --` `-`   `-`  `-` --`  `-----`