/ Kiem Nieuws

RSS

Blog: Zzp’ers in de Haagse schijnwerpers: de stand van zaken voor de creatieve sector

vrijdag 14 november 2014 / Redactie / 2 reacties

Dit voorjaar is het kabinet, vanuit de wens om schijnconstructies aan te pakken, een interdepartementaal beleidsonderzoek (IBO) naar de positie van zzp’ers gestart.

Er is een werkgroep geformeerd vanuit de ministeries van Financiën, Economische Zaken en Sociale Zaken en Werkgelegenheid.

Opdracht IBO-werkgroep
De opdracht aan de werkgroep is:
• Inventariseren van de (huishouden)inkomens- en vermogensposities van zzp’ers;
• Analyseren van de oorzaken en motieven achter het toenemend aantal zzp’ers in samenhang met het functioneren van de arbeidsmarkt en het sociaal-fiscale stelsel;
• Analyseren of zich momenteel in bepaalde sectoren belemmeringen voordoen in flexibiliteit;
• Analyseren van de gevolgen van het toenemend aantal zzp’ers voor de economische ontwikkeling, het sociale zekerheidsstelsel en de houdbaarheid van de overheidsfinanciën;
• Analyseren of en zo ja welke belemmeringen er voor zzp’ers bestaan om door te groeien;
• Formuleren van beleidsvarianten om de effectiviteit en efficiëntie van het instrumentarium
rondom zzp’ers te verhogen, de houdbaarheid van het sociale zekerheidsstelsel en de  overheidsfinanciën te garanderen, waarbij zowel oog is voor de baten als de kosten van de instrumenten en het gelijke speelveld- tussen zzp’ers, zelfstandigen met personeel en werknemers -  in ogenschouw wordt genomen.

Dat is nogal wat. Vandaar de toenemende media-aandacht voor zzp’ers en dit onderzoek. Twee bijdragen die inmiddels openbaar zijn trokken in het bijzonder aandacht, die van het Centraal Planbureau (CPB) die, kort door de bocht, betrekkelijk weinig maatschappelijk meerwaarde zien van zzp’ers, en die van het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP), dat (wederom kort door de bocht) concludeert dat zzp’ers een zeer diverse groep vormen en relatief arm, maar gelukkig zijn. Het SCP vraagt zich af of generiek beleid wel mogelijk is gezien de diversiteit van zzp’ers en sectorale problematiek.

De werkgroep heeft deze zomer belangenverenigingen waaronder de FNV concreet gevraagd de volgende vier vragen te beantwoorden:
1. Hoe typeert u zzp’ers of definieert u ‘de zzp’er’?
2. Wat is volgens u de oorzaak van de opkomst van zzp'ers in Nederland?
3. Wat is volgens u het effect van de opkomst van zzp'ers op de economische groei, de werking van de arbeidsmarkt, de houdbaarheid van het sociale zekerheidsstelsel en de overheidsfinanciën?
4. Hoe dient met beleid te worden ingespeeld op de opkomst van zzp’ers?

Wij hebben als FNV KIEM inbreng gehad in het FNV-stuk. Concreet pleiten wij voor een ‘level-paying field’ tussen werknemers en zzp’ers, een sectorale benadering (onze sector functioneert wezenlijk anders dan de bouw of transport) maar ook voor de mogelijkheid om dominante opdrachtgevers aan te pakken en om tariefafspraken te mogen maken.  Het rapport van de werkgroep wordt in december verwacht. Daarna moet het kabinet keuzes gaan maken en zal de politieke discussie losbarsten.

Een nieuw belastingstelsel, zelfstandigenaftrek opnieuw onder vuur
Ondertussen studeert het kabinet ook op grootschalige herziening van ons belastingstelsel. Een eerste aanzet tot herijking is met Prinsjesdag naar de Kamer gestuurd, daarin spreekt het kabinet vooral de wens uit de belasting op arbeid te willen verlichten om daardoor meer banen te scheppen, want groei van de werkgelegenheid is een belangrijke ambitie.

Daarbij komt de zzp’er ook weer in beeld en dan ook weer de gedachte om de zelfstandigenaftrek toch maar af te schaffen. Er wordt vooral naar de directe belastingopbrengsten en kosten van zzp’ers gekeken. Door handig eerdere rapporten eenzijdig aan te halen stuurt het kabinet opnieuw op afschaffing van de zelfstandigenaftrek. Kwalijk is dat daarbij de ongefundeerde mening van het CPB prominent wordt aangehaald om zzp’ers als profiteurs van fiscaal voordeel neer te zetten. En dat zzp’ers door het kabinet niet als echte ondernemers worden gezien: de ambitie van het kabinet is fiscale regelingen te richten op ‘echt ondernemerschap’ en doorgroei. Conclusie: het kabinet wil minder zzp’ers, ze kosten teveel en leveren te weinig op. De discussie over het nieuwe belastingstelsel wordt dit voorjaar pas echt actueel. Veel zal afhangen van de uitslag van de provinciale Statenverkiezingen omdat daarmee de politieke verhoudingen opnieuw zijn bepaald.

Afschaffing VAR en introductie BGL
Ondertussen speelt ook nog de herijking van de VAR. Het huidige VAR-systeem piept en kraakt al jaren. In september 2012 kondigde het kabinet de oplossing aan: introductie van een webmodule. Twee jaar later ligt er een voorstel: de introductie van de beschikking geen loonheffing (BGL) als opvolger van de VAR. Doel van de wet: betere balans in verantwoordelijkheden tussen opdrachtgever en opdrachtnemer, betere handhavingsmogelijkheden voor de Belastingdienst en bestrijding van schijnconstructies.

Uitvoering web unaniem afgewezen
Door deskundigen en belangenorganisaties waaronder de FNV en FNV KIEM is de voorgestelde uitvoering van de wet via een webmodule unaniem gekraakt. Dat medeverantwoordelijkheid via een door geautomatiseerde generieke webmodule geproduceerde stellingslijst -  die opdrachtgever en opdrachtnemer moeten controleren -  wordt vormgegeven deugt niet. De kamer aarzelt over invoering. Na een in oktober op initiatief van de kamer gehouden hoorzitting volgt nu eerst een besloten kameroverleg. Het lijkt waarschijnlijk dat de kamer het wetsvoorstel aanhoudt totdat het IBO-rapport er is. Wij hebben met een brede coalitie bepleit om het voorstel in tweeën te knippen: voer de BGL in, de gedachte achter de wet is goed, maar niet de webmodule. Handhaaf voorlopig de huidige VAR-procedure en zorg voor een kader om per sector tussen vertegenwoordigers van opdrachtgevers en opdrachtnemers afspraken te maken over condities waaronder opdrachtgevers gevrijwaard kunnen worden voor loonheffingen. Maatwerk dus, zeker in onze sector is dat van groot belang.

Impact op de creatieve sector is groot
Ondertussen zijn de kamer, minister van Cultuur en de Raad voor Cultuur door ons gewezen op het grote belang van al deze dossiers voor de creatieve sector. In een sector waar werken als zelfstandige de norm is en het inkomensperspectief laag, hebben maatregelen die de positie van zzp’ers aantasten grote impact.

In het Kamerdebat over de cultuurbegroting  van 3 november werd veel opgehangen aan de publicatie ‘Cijfers in Beeld.’ In december of januari debatteert de kamer nogmaals met de minister, waarna de adviesaanvraag aan de Raad voor Cultuur over de komende cultuurnotaperiode volgt. De Raad constateerde deze zomer overigens de trend dat kunstenaars vaker werken als zelfstandige en meestal niet veel geld verdienen. En signaleerde net als wij de zorgelijke ontwikkeling dat het toenemend aantal zzp’ers een stijgende werkloosheid verhuld en er sprake is van onderbetaling en armoedige arbeidsomstandigheden. Het zijn vooral de makers, kunstenaars en creatieven die de klappen van de bezuinigingen en de economische crisis opvangen.

Al met al we zijn weer beland op het punt waar we vorig jaar ook stonden: de creatieve sector en de zzp’er worden door dit kabinet bedreigd. We zullen onze boodschap van vorig jaar aan de politiek moeten herhalen en blijven herhalen zolang dat nodig is.

Je kunt als kabinet niet tegelijkertijd:
• kunst en cultuur van groot belang vinden voor de samenleving;
• kunstenaars de markt opsturen en inzetten op cultureel ondernemerschap;
• de creatieve industrie bestempelen als topsector;
• schijnconstructies bestrijden en dienstverbanden nastreven die er niet (meer) zijn of komen gezien de aard, ontwikkeling en financiering van de sector;
• specifieke sociale zekerheid voor creatieve beroepen afschaffen;
• de vrijheid van sociale partners in de sector om zelf afspraken te maken beperken;

en zzp-beleid wijzigen zonder consequenties voor de creatieve sector.

Meepraten, meer informatie en meedenken over acties om het kabinet op andere gedachten te brengen? Kom op woensdag 26 november naar Pakhuis de Zwijger voor de themavond van FNV KIEM en Pakhuis de Zwijger over de toekomst van de zzp’er.

Peter van den Bunder
Bestuuder Zelfstandigen FNV KIEM

Op vrijdag 12 december is er een gratis FYI bijeenkomst in Pakhuis de Zwijger over de nieuwe regels van de VAR. Welke gevolgen hebben de veranderingen in de nieuwe wet-en regelgeving voor de VAR voor zzp'ers.

Lees ook

- Visie FNV KIEM op zelfstandig ondernemerschap en arbeidsmarkt

- Financieel voordeel zzp’ers gaat vooral naar werkgevers

- Gevolgen VAR-plan nog volstrekt onduidelijk

Inbreng FNV  KIEM voor debat cultuurbegroting Tweede Kamer

- Blog: Kabinet wil minder zzp'ers

- Blog: Den Haag denkt na over zzp-beleid

Print deze pagina

/ Kiem Reacties

  • zondag 16 november 2014 / Peter van den Bunder

    @Hans, tariefafspraken, dat willen we graag, maar volgens de Nederlandse Staat mag dat niet. Wij zijn al jaren bezig met een juridisch strijd over dit onderwerp.Zie artikel: http://www.fnv-kiem.nl/nieuws/kunst-en-podium/2719/wellicht-einde-aan-cao-verbod-voor-zzp-er

    Mvg, Peter van den Bunder

  • zaterdag 15 november 2014 / Hans

    Wellicht een idee: stel een minimum inhuur tarief in. De zzp'er heeft meer te besteden, financieel misbruik door werkgevers neemt af. Las ooit een publicatie dat de goedkoopste zzp'er ongeveer €45 per uur declareerde. Ik kom daar niet aan... Bij betere tarieven kunnen alle zzp'ers zich verzekeren. Is die discussie ook niet meer nodig. Wij de verzekerden kunnen niet concurreren tegen de onverzekerden die veel te weinig oer uur vragen...
    Bij beter tarieven komt er ook meer belasting binnen wanneer het daar om gaat!

 
           __   __     _____   __   __  __    __    _____   
    ___    \ \\/ //   / ___//  \ \\/ // \ \\ / //  |  ___|| 
   /   ||   \ ` //    \___ \\   \ ` //   \ \/ //   | ||__   
  | [] ||    | ||     /    //    | ||     \  //    | ||__   
   \__ ||    |_||    /____//     |_||      \//     |_____|| 
    -|_||    `-`'   `-----`      `-`'       `      `-----`  
     `-`